Brezilya, Latin Amerika’nın en büyük ekonomisi ve 200 milyonu aşan nüfusuyla birçok girişimci için cazip bir pazar. Yabancıların Brezilya’da şirket kurmasının önünde genel bir engel yoktur; ancak yurt dışında yaşayan ortaklar için bazı ek adımlar gerekir.
Kısaca: Yabancılar Brezilya’da genellikle limited şirket (LTDA) veya tek ortaklı limited şirket (SLU) kurar. Yurt dışında yaşayan ortağın CPF alması, Brezilya Merkez Bankası’na yabancı yatırım kaydı yaptırması ve Brezilya’da yaşayan bir vekil ataması gerekir; şirketi yönetecek kişinin Brezilya’da ikamet etmesi şarttır.
Hangi şirket türleri kurulabilir?
| Tür | Ortak sayısı | Kimler için uygun? |
|---|---|---|
| Sociedade Limitada (LTDA) | En az 2 | Ortaklı işletmeler; en yaygın şirket türü |
| Sociedade Limitada Unipessoal (SLU) | 1 | Tek başına şirket kurmak isteyenler |
| Sociedade Anônima (S.A.) | En az 2 | Büyük yatırımlar ve halka açılma planı |
| MEI (bireysel mikro girişimci) | 1 | Yalnızca Brezilya’da oturum izni olan kişiler; ciro ve faaliyet sınırları var |
Her iki limited şirket türünde de ortakların sorumluluğu, koydukları sermaye ile sınırlıdır. Bazı sektörlerde (medya, kabotaj, bazı sağlık hizmetleri, madencilik gibi) yabancı ortaklığa kısıtlamalar bulunur.
Yurt dışında yaşayan ortak için gerekenler
- CPF: Her yabancı ortak için Brezilya vergi numarası. Türkiye’den nasıl alınacağını CPF rehberimizde anlattık.
- Merkez Bankası kaydı: Yabancı sermaye, Brezilya Merkez Bankası’nın yabancı doğrudan yatırım sistemine (RDE-IED) kaydedilir; yurt dışındaki ortak için CDNR kaydı yapılır.
- Brezilya’da vekil: Yurt dışında yaşayan ortak, Brezilya’da yaşayan ve resmî tebligatları almaya yetkili bir vekil (procurador) atamalıdır. Vekâletname noter onaylı ve apostilli olmalıdır.
- Yerleşik yönetici: Şirketi yönetecek kişinin (administrador) Brezilya’da ikamet etmesi gerekir. Bu kişi Brezilyalı olabileceği gibi uygun oturum iznine sahip bir yabancı da olabilir.
Kuruluş adımları
- Faaliyet ve şirket türünü belirleyin: Faaliyet kodları (CNAE) vergi rejimini ve izinleri belirler.
- Ticaret unvanı ve adres: Unvanın kullanılabilirliği ve faaliyet adresinin belediye imar kurallarına uygunluğu kontrol edilir.
- Şirket sözleşmesi (contrato social): Ortaklar, sermaye, yönetici ve faaliyet konusu belirlenir.
- Ticaret sicili: Sözleşme eyalet ticaret siciline (São Paulo’da JUCESP) tescil edilir.
- CNPJ: Şirket vergi numarası Receita Federal’den alınır.
- Belediye ve eyalet kayıtları: Faaliyete göre belediye kaydı, eyalet kaydı ve çalışma ruhsatı (alvará) alınır.
- Banka hesabı ve muhasebe: Kurumsal banka hesabı açılır, bir muhasebeciyle (contador) çalışılır.
İpucu: Yurt dışından imzalanacak belgeleri baştan planlayın. Vekâletname, apostil ve yeminli tercüme süreleri kuruluş takviminin en uzun kısmı olabilir.
Vergi rejimleri
- Simples Nacional: Yıllık cirosu 4,8 milyon BRL’ye kadar olan küçük işletmeler için basitleştirilmiş rejim. Ortaklarından biri yurt dışında yaşayan şirketler bu rejimden yararlanamaz.
- Lucro Presumido: Kârın, cironun belirli bir yüzdesi olarak varsayıldığı rejim; orta ölçekli şirketlerde yaygındır.
- Lucro Real: Gerçek kâr üzerinden vergilendirme; büyük şirketler için zorunlu olabilir.
Vergi reformu: Brezilya, tüketim vergilerini 2026’dan itibaren aşamalı olarak yeni CBS ve IBS vergileriyle değiştiriyor. Fiyatlama ve fatura süreçlerinizi bir muhasebeciyle birlikte planlayın.
Şirket kurmak oturum izni sağlar mı?
Şirket kurmak tek başına oturum izni vermez. Ancak belirli bir tutarın üzerinde yatırım yapanlar için yatırımcı oturum izni yolu vardır. Ayrıntılar için oturum izni rehberimize ve şirket kurulumu hizmet sayfamıza bakabilirsiniz.
